Ecodesignverordening (ESPR). Wat betekent die voor jouw product?
De ecodesignverordening, kortweg ESPR, bepaalt hoe duurzaam een product moet zijn: hoe lang het meegaat, of je het kunt repareren, hoeveel gerecycled materiaal erin zit en welke informatie de klant krijgt. De wet geldt sinds 18 juli 2024, maar de eisen per productgroep volgen pas de komende jaren. Voor de meeste producten verandert er nu nog niets, een paar onderdelen gelden al wel.
Door Loes Steenbergen, adviseur Europese productwetgeving · bijgewerkt op 22 oktober 2026 · leestijd 3 minuten · algemene informatie, geen juridisch advies
Wat regelt de ecodesignverordening voor duurzame producten?
De ESPR, Verordening (EU) 2024/1781, is een kaderwet. Ze legt zelf geen eisen per product vast, maar geeft de Europese Commissie de bevoegdheid om dat per productgroep te doen in een gedelegeerde handeling: een aanvullende Europese verordening met de eisen voor die ene groep. Zo'n handeling kan eisen stellen aan duurzaamheid, repareerbaarheid, reserveonderdelen, gerecycled materiaal, schadelijke stoffen en energieverbruik.
Daarnaast kan de handeling informatie voorschrijven, op een label of in een digitaal productpaspoort. De verordening voor duurzame producten geldt voor bijna alle fysieke producten die in de EU worden verkocht. Alleen onder meer levensmiddelen, diervoeding, geneesmiddelen en voertuigen vallen erbuiten.
Wat is het verschil met de ecodesignrichtlijn?
De oude ecodesignrichtlijn, Richtlijn 2009/125/EG, gold alleen voor energiegerelateerde producten, zoals wasmachines, koelkasten, lampen en televisies. Op 18 juli 2024 nam de ESPR het over, en die geldt voor veel meer productgroepen, van kleding tot meubels.
De productregels die onder de richtlijn zijn gemaakt, blijven gewoon gelden tot de Commissie ze vervangt. Verkoop je bijvoorbeeld wasmachines, lampen of smartphones, dan houd je je dus nog steeds aan die bestaande ecodesigneisen, zoals eisen aan energieverbruik, reserveonderdelen en reparatie-informatie.
Wat geldt nu al onder de ESPR?
Voor onverkochte producten gelden al regels. Grote bedrijven maken sinds 19 juli 2025 elk jaar openbaar hoeveel onverkochte consumentenproducten ze weggooien en waarom. Sinds 19 juli 2026 mogen grote bedrijven onverkochte kleding, kledingaccessoires en schoenen niet meer vernietigen. Dat mag alleen nog in uitzonderingsgevallen, bijvoorbeeld als het product onveilig of beschadigd is, of als niemand het als donatie wilde aannemen.
Voor middelgrote bedrijven gelden beide regels vanaf 19 juli 2030; micro- en kleine bedrijven vallen erbuiten. Verder werkt sinds 20 juli 2026 het Europese register voor productpaspoorten. Daar hoeven bedrijven nu nog niets mee.
Welke producten volgen onder de Europese ecodesignverordening?
In het werkplan voor 2025 tot 2030 noemt de Commissie de eerste productgroepen onder de Europese ecodesignverordening: staal, aluminium, textiel, banden, meubels en matrassen. Daarnaast komen er regels voor de repareerbaarheid van elektronica en kleine huishoudelijke apparaten, en voor de recyclebaarheid van elektrische apparaten. Voor staal worden de eerste eisen eind 2026 verwacht, voor textiel in 2027. De eisen gaan meestal pas minstens anderhalf jaar na vaststelling in.
Valt je product straks onder zo'n handeling, dan voldoet het aan de eisen voordat het op de markt komt, met een EU-conformiteitsverklaring en een CE-markering, en vaak een digitaal productpaspoort. Webshops en winkels laten het label en het paspoort aan de klant zien, ook online.
Waar begin je?
Of en wanneer jouw productgroep onder de ESPR valt, hangt af van het product en de handelingen die de Commissie vaststelt. Wil je dat laten beoordelen, dan kan dat op verzoek en op uurbasis via de adviespagina. Wat het digitaal productpaspoort inhoudt en wanneer het verplicht wordt, lees je bij digitaal productpaspoort. Welke regels voor je productgroep gelden, zet een framework per productgroep op een rij.
De vakwoorden uit dit artikel staan in gewone taal uitgelegd in de begrippenlijst.
Bronnen: Verordening (EU) 2024/1781 (ESPR), Richtlijn 2009/125/EG (ecodesignrichtlijn), Werkplan ecodesign en energie-etikettering 2025 tot 2030, COM(2025) 187, Europese Commissie, Ecodesign for Sustainable Products Regulation. Stand van zaken op 22 oktober 2026.
Begin hier, en bouw verder.
Waar het vaak misgaat.
“De ESPR geldt alleen voor elektrische apparaten.”
Dat gold voor de oude ecodesignrichtlijn. De ESPR geldt voor bijna alle fysieke producten, ook voor kleding, meubels en speelgoed.
“Ik heb nu al een digitaal productpaspoort nodig.”
Dat hoeft pas als de regels voor jouw productgroep een paspoort voorschrijven. Het Europese register werkt al, maar verplicht is het voor ESPR-producten nog niet.
“Het vernietigingsverbod geldt voor elk bedrijf.”
Het verbod geldt sinds 19 juli 2026 alleen voor grote bedrijven, en alleen voor kleding, kledingaccessoires en schoenen. Middelgrote bedrijven volgen in 2030.
“Met de ESPR vervallen de oude ecodesigneisen.”
De bestaande eisen voor onder meer wasmachines, lampen en smartphones blijven gelden tot de Commissie ze vervangt door nieuwe regels onder de ESPR.
Lees ook
Meer over duurzaamheid en claims.
Alle artikelen over dit onderwerp staan in de kennisbank.
